නෙත් දෙකෙන් පේන මහා සයුර

නෙත් දෙකෙන් පේන මහා සයුර

පුරාණ කාලයේ, සුන්දර මගධ දේශයේ, පුංචි ගම්මානයක 'සුදස්සන' නමින් ඉතාමත් ධනවත් වෙළෙන්ඳෙක් වාසය කළේය. ඔහුට අතිවිශාල ධන සම්පත් තිබුණද, ඔහුගේ සිත කිසිසේත්ම සතුටු වූයේ නැත. ඔහු සැමවිටම යම් අඩුවක්, යම් හිඟයක් දැනෙන්නට සැලැස්සුවේය. ඔහුට ඇසක් තිබුණද, එයින් ලොව දකින්නට ඔහුට නොහැකි විය. ඔහුගේ අනෙක් ඇස, උපතින්ම අන්ධ විය. ඒ අන්ධ භාවය නිසා ඔහු ලෝකය දෙස බලන ආකාරය අන් අයට වඩා වෙනස් විය. ඔහු කිසිවෙකුගේ හෝ වැරදි, අඩුපාඩු දකින්නට පෙළඹුණේ නැත. ඒ වෙනුවට, ඔහු සෑම අයෙකුගේම යහපත් පැති, ඔවුන්ගේ ගුණධර්ම පමණක් දුටුවේය. ඔහුගේ ධනවත් බව නිසා, ගම්වැසියන් ඔහුට ගරු කළද, ඔහුගේ අන්ධභාවය නිසා ඔහු දෙස බලන ආකාරයද වෙනස් විය. ඔහුට පෙනෙන ලෝකය, අන් අයට පෙනෙන ලෝකයට වඩා බොහෝ සුන්දර විය.

දිනක්, සුදස්සන වෙළෙන්ඳා තම වෙළඳ කටයුතුවලට අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය මිලදී ගැනීම සඳහා විශාල නැවක් සූදානම් කරගෙන, මුහුදු ගමනක් යාමට තීරණය කළේය. ඔහුගේ අතේ තිබූ ධනයෙන් ඔහුට ඕනෑම දෙයක් මිලදී ගත හැකි වුවද, ඔහුගේ සිතෙහි තිබූ අඩුව ඔහුට කිසිදාක සැනසීමක් ගෙනාවේ නැත. ඔහු නැවට නැග, සේවකයන්ට සංඥා කළේය. සෙමින් සෙමින්, නැව නැංගුරම් ලා, මහා සයුරේ රළ අතරට ඇදී ගියේය. සුදස්සන, තම එක ඇසින්, අතිවිශාල නිල් මහා සයුර දෙස බලා සිටියේය. සයුරේ රළ, හිරු එළියෙන් දිලිසෙමින්, අසීමිත සුන්දරත්වයක් ගෙන දුන්නේය. ඔහුට එය අත්දැකීමක් වූයේ, ලෝකය පිළිබඳ ඔහුගේ දෘෂ්ඨිය, ඔහුගේ අන්ධභාවය නිසාම ධනාත්මක අතට හැරී තිබූ නිසාවෙනි.

ගමන අතරමගදී, දරුණු කුණාටුවක් හටගත්තේය. නැව දැවැන්ත රළ පහරවල්වලට හසුව, කණපිට පෙරළෙන්නට ආසන්න විය. නැවියන් බියෙන් හා අනතුරෙන් කෑකෝ ගැසූහ. සුදස්සන, තම එක ඇසින්, රළ අතර පොරබදින නැව දෙස බලා සිටියේය. ඔහුට භයක් දැනුනේ නැත. ඔහු තම සේවකයන්ට සන්සුන්ව සිටින ලෙස කීවේය. 'අපේ වාසනාව අප සමඟම ඇත. අප කෙසේ හෝ මේ අනතුරින් ගොඩ එනු ඇත.' ඔහු පැවසීය. කුණාටුව පහව යන තුරු, ඔහු තම අසල සිටි නැවියන්ගේ මුහුණු දෙස බැලුවේය. ඔහු ඔවුන්ගේ බිය දුටුවද, ඔවුන්ගේ නොපසුබස්නා උත්සාහයද දුටුවේය. ඔහු තම එක ඇසින්, ඔවුන්ගේ ශක්තියත්, ධෛර්යයත් දුටුවේය. මේ අතර, නැව ගල්පරයක ගැටී, හානි සිදුවීමට පටන් ගත්තේය. නැවියන් අතර කලබලයක් ඇතිවිය. නමුත් සුදස්සන, තම අතේ තිබූ රත්තරන් කාසි කිහිපයක් ගෙන, 'අප මේ ගලෙන් ගොඩට යාමට උත්සාහ කරමු. මේ ධනය, අපට උදව් කරන අයට අපගේ කෘතඥතාවය පෙන්වීමට යමක්.' යැයි කීවේය.

අවසානයේ, කුණාටුව පහව ගියේය. නැවට හානි සිදුවුවද, සියලු දෙනාම ජීවත්ව සිටියහ. සුදස්සන, තම අතේ තිබූ ධනයෙන්, නැව අලුත්වැඩියා කරවා ගත්තේය. ඔහු තම සේවකයන්ටද, ඔහුට උදව් කළ අයටද ත්‍යාග පිරිනැමීය. ගමනින් පසු, ඔහු තම නිවසට පැමිණි විට, ඔහුගේ සිත මුලින් තිබූ හිඟකමෙන් තොරව, සාමයෙන් පිරී තිබුණි. ඔහුට තම එක ඇසින් ලෝකය දැකීම, අන් අයට පෙනෙන ලෝකය මෙන් නොව, ධනාත්මක හා සුන්දර විය. ඔහුට තේරුණේ, සැබෑ දැක්ම ඇත්තේ ඇස්වල නොව, හදවතේ බවයි. ඔහුගේ අඩුව, ඔහුව ධර්මිෂ්ඨ හා දයානුකම්පාවන්ත පුද්ගලයෙකු බවට පත් කර තිබුණි.